Je bekijkt nu Bladmuziek overschrijven om een betere versie te maken mag!

Bladmuziek overschrijven om een betere versie te maken mag!

Wat mag en kan ik met bladmuziek die volgens de regels is aangeschaft

Dit is de grote vraag voor een heleboel koorbesturen en dirigenten. Er zijn veel misverstanden rond het omgaan met bladmuziek: je zou het absoluut niet mogen kopiëren, eigenlijk mag je er niets mee, behalve eruit zingen. Op een zeker moment dacht ik ook dat het zo was, en dacht ik dat ik met soms illegale dingen bezig was. Ik heb toen in een helder moment de auteurswet eens opgezocht en uitgebreid bestudeerd, dat wil zeggen, alleen de onderdelen die met bladmuziek te maken hebben, want het is een heel uitgebreide wet. Ik moet zeggen dat ik gerust gesteld ben, want we mogen meer dan ons door de belangenbehartigers wordt voorgehouden. Ik ga dus eens een paar zaken behandelen die wel mogen, netjes onderbouwd met de betreffende artikelen uit de auteurswet.

Mag ik van onduidelijke bladmuziek een betere versie maken?

Stel, een koor heeft een uitgebreid werk aangeschaft van een Amerikaanse uitgever waarin (te doen gebruikelijk) de koorpartijen (te) klein zijn weergegeven met kleine lettertjes en waar ook nog eens een pianopartij onder de koorpartijen staat. Sommige stukken hebben ook nog herhalingen erin zitten waardoor je ineens één of twee bladzijden moet terugslaan. Ik heb ooit eens voor het koor in mijn muzieknotatieprogramma de koorpartijen eruit gelicht en vele malen beter leesbaar gemaakt, ik noem dat overpennen. De repetitie verliep daardoor veel beter en vooral het omslaan was opgelost. Mag dat volgens de auteurswet? Ja, bladmuziek overschrijven mag, en wel om het volgende: de auteurswet artikel 13 en artikel 16b:

De auteurswet gebruikt moeilijke woorden/begrippen. Van belang is het begrip verveelvoudiging; de auteurswet legt het uit:

Auteurswet
Geraadpleegd op 27-10-2022.
Geldend van 01-10-2022 t/m heden

Artikel 13
Onder de verveelvoudiging van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst wordt mede verstaan de vertaling, de muziekschikking, de verfilming of tooneelbewerking en in het algemeen iedere geheele of gedeeltelijke bewerking of nabootsing in gewijzigden vorm, welke niet als een nieuw, oorspronkelijk werk moet worden aangemerkt.

Het is een oud artikel, vandaar woorden als tooneelbewerking en geheele, maar dat even terzijde; Wat ik heb gedaan met de bladmuziek, het overpennen in mijn muzieknotatieprogramma valt onder het begrip verveelvoudiging, overduidelijk. Muziek valt trouwens onder de categorie kunst. Goed, maar daaruit valt nog niet op te maken dat ik dat verveelvoudigen mag, en daarover gaat de auteurswet artikel 16b, lid 1 en 2:

Auteurswet
Geraadpleegd op 27-10-2022.
Geldend van 01-10-2022 t/m heden

Artikel 16b
1. Als inbreuk op het auteursrecht op een werk van letterkunde, wetenschap of kunst wordt niet beschouwd de verveelvoudiging welke beperkt blijft tot enkele exemplaren en welke uitsluitend dient tot eigen oefening, studie of gebruik van de natuurlijke persoon die zonder direct of indirect commercieel oogmerk de verveelvoudiging vervaardigt of tot het verveelvoudigen uitsluitend ten behoeve van zichzelf opdracht geeft.

2. Waar het geldt een dag-, nieuws- of weekblad of een tijdschrift of een boek of de partituur of de partijen van een muziekwerk en de in die werken opgenomen andere werken, blijft die verveelvoudiging bovendien beperkt tot een klein gedeelte van het werk, behalve indien het betreft:
a. werken, waarvan naar redelijkerwijs mag worden aangenomen geen nieuwe exemplaren tegen betaling, in welke vorm ook, aan derden ter beschikking zullen worden gesteld;
b. in een dag-, nieuws- of weekblad of tijdschrift verschenen korte artikelen, berichten of andere stukken.

In lid 1 heb ik de zinsnede wordt niet beschouwd vet gemaakt om aan te geven dat het hier niet om inbreuk op het auteursrecht gaat. Er staat, vertaald in mijn situatie, dat ik zonder direct of indirect commercieel oogmerk (het maken van winst) een verveelvoudiging mag vervaardigen voor een koorlid dat daarmee gaat oefenen of studeren.
Lid 2 nuanceert het nog een beetje; het zegt dat ik bij een omvangrijke partituur me moet beperken tot een klein gedeelte van het werk en dat is logisch, ga maar eens een hele partituur overpennen.
Maar als (lid 2a.) er geen nieuwe exemplaren van dat werk meer te krijgen zijn, dan mag ik het wel in zijn geheel overpennen of kopiëren. Ik mag dus een hoop wel, waaronder het overpennen van bladmuziek in mijn muzieknotatieprogramma en het resultaat door het koor laten gebruiken voor repetities en uitvoeringen. Daar staat wel tegenover dat voor elk koorlid een exemplaar van de aangeschafte originele bladmuziek in het bezit van het koor moet zijn. Archiveren is dus belangrijk.

Wat niet mag is het weggeven van de overgepende muziek aan derden en daarover gaat lid 4:

4. Indien een ingevolge dit artikel toegelaten verveelvoudiging heeft plaatsgevonden, mogen de vervaardigde exemplaren niet zonder toestemming van de maker of zijn rechtverkrijgenden aan derden worden afgegeven, tenzij de afgifte geschiedt ten behoeve van een rechterlijke of bestuurlijke procedure.

Als een stukje van mijn huisvlijt is uitgedeeld aan de koorleden, dan mogen deze exemplaren niet later aan een ander koor worden gegeven, tenzij de maker om toestemming wordt gevraagd en ga dat maar eens proberen. Maar als de politie er om gaat vragen, dan mag je het wel afgeven. Ik kan ermee leven.